BoliwiaPołożenie, klimat i ludność
Boliwia jest paÅ„stwem poÅ‚ożonym w Ameryce PoÅ‚udniowej graniczÄ…ce na póÅ‚nocy i wchodzie z BrazyliÄ…, na poÅ‚udniu z Paragwajem i ArgentynÄ…, a na zachodzie z Chile. Boliwia to republika prezydencka (od 1967 r.) - prezydent wybierany jest tylko na jednÄ… piÄ™cioletniÄ… kadencjÄ™, jest także dwuizbowy parlament. PaÅ„stwo skÅ‚ada siÄ™ z 9 departamentów, stolicÄ… jest - La Paz, jako siedziba rzÄ…du oraz Sucre - stolica konstytucyjna. Zdecydowanie wiÄ™kszość spoÅ‚eczeÅ„stwa stanowiÄ… dwa ludy indiaÅ„skie: Keczua i Ajmara (66%), jest też 25% Metysów, zaÅ› biali mieszkaÅ„cy to raptem 12% ludnoÅ›ci. Wielu rdzennych mieszkaÅ„ców Boliwii mieszka wysoko w Andach, aczkolwiek 52% spoÅ‚eczeÅ„stwa stanowiÄ… mieszkaÅ„cy miast.
Boliwia nie ma dostÄ™pu do morza, nie mniej jednak do 1884 r. kraj ten posiadaÅ‚ taki dostÄ™p. ZachodniÄ… stronÄ™ stanowi pasmo Andów o szerokoÅ›ci 600km. PomiÄ™dzy Kordylierami Zachodnimi i Åšrodkowymi znajduje siÄ™ pÅ‚askowyż Altiplano, który na wschodzie przechodzi w przedgórze Yungas i w NizinÄ™ BoliwijskÄ… - z tym uksztaÅ‚towaniem terenu Å›ciÅ›le zwiÄ…zane sÄ… panujÄ…ce warunki klimatyczne: na nizinie - klimat podrównikowy z wystÄ™pujÄ…cÄ… dużą iloÅ›ciÄ… opadów, na przedgórzu - kontynentalny wilgotny ze Å›redniÄ… iloÅ›ciÄ… opadów, a w górach kontynentalny suchy.
Ponad 50% powierzchni kraju zajmujÄ… lasy równikowe, wystÄ™pujÄ… też sawanny, zaÅ› w górach dominuje: puna i jalca - formacje póÅ‚pustynne. Jest tu aż 7 parków narodowych, w których tak samo jak i na wolnoÅ›ci żyjÄ… m.in. jaguary, pumy, kajmany, tapiry czy też maÅ‚py.
Kultura i historia
Język: hiszpański, keczua, ajmara.
Kultura tego kraju siÄ™ga ery prekolumbijskiej - obszar ten byÅ‚ zamieszkany prawdopodobnie 2000 lat p.n.e. Od VII w n.e. powstaÅ‚o tu paÅ„stwo ze stolicÄ… w Tiahuanaco - paÅ„stwo to rozpadÅ‚o siÄ™ w XI wieku, a część z terytorium w XIV w zostaÅ‚a przyłączona do Imperium Inków. Od XVI wieku Boliwia zostaÅ‚a zależna od hiszpaÅ„skich konkwistadorów. Dopiero w 1825 roku staÅ‚a siÄ™ niezależna.
Koniecznie trzeba zobaczyć
W Boliwii możemy obejrzeć jedne z najstarszych zabytków kultury - zabytki wpisane na ListÄ™ Åšwiatowego Dziedzictwa UNESCO:
- 1987 - Miasto Potosí
- 1990 - Misje jezuickie na terenie zamieszkanym przez Chiquitos
- 1991 - Zabytkowe miasto Sucre
- 1998 - Fort Samaipata
- 2000 - Park Narodowy Noel Kempff Mercado
- 2000 - Tiwanaku: ośrodek duchowy i polityczny kultury Tiwanaku
Na pewno warto tu przyjechać po to, by zobaczyć najwiÄ™kszÄ… na Å›wiecie pustyniÄ™ solnÄ… Salar Uyuni - ogromna biaÅ‚a przestrzeÅ„ pokryta cieniutkÄ… warstwÄ… przezroczystej wody. Warto też odwiedzić Ilsa de Pescado - wyspa na salarze, gdzie rosnÄ… tysiÄ…cletnie kaktusy (niektóre majÄ… ponad 12 m wysokoÅ›ci). W La Paz trzeba koniecznie pojechać na zbocze kanionu El Alto - widok na miasto zarówno w dzieÅ„ jak i w nocy zapada w pamiÄ™ci na dÅ‚ugie lata. Jezioro Titicaca - uznawane za Å›wiÄ™te jezioro (w Boliwii i Peru), uznaje siÄ™, że tu narodziÅ‚a siÄ™ cywilizacja Inków. W Boliwii jest bardzo dużo miejsc niesamowitych i wartych obejrzenia - wulkany, gotujÄ…ce siÄ™ bÅ‚ota, laguny, gorÄ…ce źródÅ‚a - nie sposób ich wszystkich wymienić, tak samo jak nie jest możliwie zwiedzenie caÅ‚ego kraju podczas krótkiego, wakacyjnego pobytu.
Turystyka
Przyjazd na 90 dni nie wymaga zaÅ‚atwiania wizy, aczkolwiek w chwili wyjazdu paszport musi mieć ważność minimum 6 miesiÄ™cy. Przy wjeździe otrzymuje siÄ™ darmowÄ… wizÄ™ - ale uwaga: na 30 dni - trzeba w biurze Migracion zaÅ‚atwić jej przedÅ‚użenie o kolejne 60 dni. DÅ‚uższy pobyt lub praca w Boliwii wymaga staÅ‚ej wizy (dla Polaków do uzyskania w Berlinie). Przy wyjeździe obowiÄ…zuje opÅ‚ata lotniskowa w wysokoÅ›ci 25$, przy przelotach krajowych 15Bs (w Boliwii sÄ… dwa miÄ™dzynarodowe lotniska: w La Paz i Santa Cruz). Najlepiej podróżować od czerwca do wrzeÅ›nia, bo wówczas wystÄ™puje najmniej opadów. Osoby wyruszajÄ…ce w Andy w celach wspinaczkowych powinny jednak wybrać boliwijskie lato, gdyż na dużych wysokoÅ›ciach w okresie zimowym trudno bÄ™dzie przetrwać nawet tym najbardziej doÅ›wiadczonym alpinistom. Należy zachować daleko idÄ…cÄ… ostrożność w podróżowaniu, bowiem w Boliwii zarówno drogi, jak i Å›rodki transportu (nawet samoloty) majÄ… kiepski, a czasami wrÄ™cz fatalny stan. JeÅ›li poruszamy siÄ™ wÅ‚asnym samochodem musimy posiadać miÄ™dzynarodowe prawo jazdy. Boliwia to dość niebezpieczny kraj, dlatego też należy być ostrożnym. W miastach trzeba strzec siÄ™ kieszonkowców, na lotniskach, dworcach, a nawet w hotelach uważać na kradzieże bagażu - jeden Boliwijczyk zagaduje, a drugi w tym czasie kradnie. Bardzo trzeba uważać w motelach, hotelach czy kwaterach prywatnych - szczególnie tych najtaÅ„szych i na noc zamykać drzwi, a nawet warto zatarasować je krzesÅ‚em lub stoÅ‚em.
Kuchnia
Jedzenie w Boliwii jest niedrogie - je siÄ™ tu zazwyczaj woÅ‚owinÄ™, drób, ryby oraz ziemniaki w wielu odmianach. Powszechnie za popisowe danie uważa siÄ™ pstrÄ…ga z jeziora Titicaca. Typowe dania boliwijskie, to:
- Chario - rodzaj rosołu z jagnięciny lub baraniny z suszonymi ziemniakami i warzywami
- Sajta - kurczak w ostrym sosie z paprykÄ…
- Mate de coca - tradycyjny napój w Andach z liÅ›ci koki
W Boliwii alkohole, a także napoje bezalkoholowe typu chicha wytwarza siÄ™ gÅ‚ównie z kukurydzy. Najlepsze jedzenie jest na mercado, czyli targu miejskim - warto skierować siÄ™ tam, gdzie jest najwiÄ™cej ludzi - to znak dobrego jedzenia: unikać saÅ‚aty, lodów i galaretek.
Informacje, które trzeba wiedzieć wybierajÄ…c siÄ™ do Boliwii
- Nie należy bać siÄ™ w dużych miastach mÅ‚odych chÅ‚opców w kominiarkach lub baseballówkach, którzy zaczepiajÄ… przechodzÄ…cych - to pucybuty.
- Można posługiwać się kartami MasterCard, VISA i American Exspress.
- Trzeba mieć przy sobie drobne pieniądze, gdyż robiąc zakupy zwykle nie dostaniemy reszty.
- Wodę najlepiej kupować butelkowaną i sprawdzać, czy jest ona oryginalnie zamknięta.
- Na sklepowych póÅ‚kach tudzież na straganach nie ma wystawionych cen, sprzedawcy zawsze je zawyżajÄ… biaÅ‚ym turystom.
- Telefony komórkowe dziaÅ‚ajÄ… tylko w miastach. Jest bardzo dużo automatów telefonicznych.
- Elektryczność: NapiÄ™cie jest takie jak w Polsce, ale gniazdka mniejsze - do podłączenia laptopa, suszarki czy Å‚adowarki potrzebna jest przejÅ›ciówka.
- UWAGA! Należy być ostrożnym z fotografowaniem - Boliwijczycy bardzo tego nie lubią, mogą nawet być agresywni, a nawet niebezpieczni (często niszczą aparaty).
- Zdrowie: Problemem jest duża wysokość, na jakiej położone jest La Paz (lotnisko położone w El Ato - 4000 m n.p.m.) Najlepiej natychmiast przenieść się niżej, warto mieć leki odwadniające, aby zapobiec zatrzymaniu wody w organizmie.
- Koniecznie trzeba zapoznać siÄ™ z poradami turystów, którzy już byli w Boliwii - najlepszy przewodnik nie ma tylu cennych rad, których dowiemy siÄ™ z ich relacji.
- Nie ma obowiÄ…zku szczepieÅ„, ale profilaktycznie warto zaszczepić siÄ™ przeciwko żóÅ‚tej febrze. Istnieje też niewielkie zagrożenie malariÄ… i dengÄ….
|